"Bij in nood?" Code rood voor bestuivers

Het gaat niet goed met wilde bijen in Nederland. Wat is precies de oorzaak van de bijensterfte? En wat kunnen we er aan doen?

Het Ministerie van LNV (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) publiceert op allerlei terreinen rode lijsten. Daaraan kunnen we direct zien welke soorten vissen, vogels, zoogdieren, planten, bloemen of insecten er in Nederland leven, maar ook welke soorten er zijn verdwenen of dreigen te verdwijnen. Zo’n rode lijst bestaat er ook voor bijen, zie link. De meest recente update is van 2018. En die zag er niet goed uit. Van de oorspronkelijk 359 (!) verschillende soorten bijen in Nederland staan er inmiddels 181 op de alarmlijst. Dat is 55% van het totaal; 46 soorten zijn er helemaal verdwenen, 42 zijn er bedreigd en 30 zelfs ernstig bedreigd.

Versnippering
Er worden verschillende oorzaken genoemd waardoor bijensoorten uit ons land verdwijnen. Zo neemt het aantal plantensoorten af en ook wordt de dichtheid aan bloemen kleiner. Doordat de landbouw in ons land steeds grootschaliger wordt, verdringt die de bloemen en planten waar de wilde bij van leeft. Een andere oorzaak is de versnippering van leefgebieden. Een bij houdt ervan als het nest, de bijenkorf, in de buurt is van de bloemetjes waar het zijn nectar vandaan haalt. Door versnippering worden die afstanden groter.

Hoe beschermen we de bij?
Gelukkig zijn natuurorganisaties en provincies zich bewust van de problemen. Tal zijn er in actiestand gesprongen. Het doel? De leefomgeving voor de bij verbeteren. Zo tekenden eind 2018 liefst twintig partijen in Brabant het Bijenconvenant. Daarin spraken ze af om bijvoorbeeld minder te maaien in de bermen. Door bloemen de kans te geven om te groeien, hebben de bijen meer mogelijkheden om de nectar te verzamelen. Meer bij-vriendelijke bermen helpen ook om leefgebieden van wilde bijen aan elkaar te koppelen. Ook LTO Noord, de vereniging van en voor agrarische ondernemers in de 9 provincies boven de Maas, maakt zich hard voor meer van zulke groene linten in de provincie Zuid-Holland.